Xôi đỗ xanh không cần nhiều món ăn kèm. Một ít muối vừng, vài lát giò hoặc chút hành phi đã đủ làm nổi vị bùi của đỗ và độ dẻo của nếp. Với người mới nấu, phần khó thường nằm ở chỗ hai nguyên liệu không mềm cùng lúc.
Bạn có thể hấp riêng đỗ và nếp rồi trộn khi cả hai đã chín. Cách này thêm một bước nhưng giúp kiểm tra từng thứ dễ hơn, nhất là khi chưa quen loại đỗ đang dùng.
Nguyên liệu cho một bữa nhỏ
- 225 g gạo nếp trắng.
- 100 g đỗ xanh đã cà vỏ, tách đôi.
- Khoảng 1/2 thìa cà phê muối, chia cho gạo và đỗ; giảm nếu ăn kèm món mặn.
- Muối vừng hoặc hành phi để ăn kèm, tùy thích.
- Xửng có tấm lót thoáng, hai bát ngâm và rổ để ráo.
Khối lượng gạo và đỗ tính khi còn khô. Công thức này dành cho hai đến ba phần nhỏ; nếu muốn nấu nhiều hơn, cần giữ lớp gạo đủ thoáng trong xửng.
Chuẩn bị riêng gạo và đỗ
Vo gạo, rửa đỗ rồi ngâm trong hai bát nước ngập khoảng 3 giờ. Nếu ngâm lâu hơn hoặc chuẩn bị từ tối, dùng ngăn mát. Để ráo riêng, trộn một phần muối vào gạo và phần còn lại vào đỗ.
Đỗ dùng ở đây là loại vàng đã bỏ vỏ. Nếu mua đỗ nguyên hạt còn vỏ xanh, bạn sẽ cần thêm bước ngâm, đãi vỏ và một thời gian nấu khác; đừng thay trực tiếp rồi giữ nguyên mọi mốc giờ.
Hấp đến khi từng nguyên liệu mềm
Đun sôi nước dưới xửng. Đồ nếp khoảng 25–30 phút, xới nhẹ một lần giữa chừng; nếm và đồ thêm nếu còn sượng. Hấp đỗ riêng khoảng 15–20 phút, đến khi hạt dễ nghiền bằng thìa. Nồi hai tầng có thể hấp cùng lúc, nhưng vẫn kiểm tra và lấy từng phần ra khi đã chín.
Tỷ lệ và cách hấp riêng tham khảo từ công thức xôi với đỗ xanh của Delightful Plate. Ở đây bỏ nghệ và nước cốt dừa, dùng đỗ trộn cùng xôi thay vì nắm rồi thái lát như xôi xéo.
Nếu chỉ có một tầng xửng, làm đỗ trước, đậy sạch trong lúc đồ nếp ngay sau đó. Khi nếp gần chín, cho đỗ trở lại để nóng đều rồi trộn nhẹ. Không cần miết nhuyễn toàn bộ đỗ: giữ một phần hạt sẽ cho cảm giác bùi khi ăn.
Nếp mềm, đỗ bùi mới là lúc trộn
Trước khi trộn, nếm riêng một ít nếp và vài hạt đỗ. Nếu đỗ còn cứng, tiếp tục hấp đỗ thay vì cố trộn vào xôi đã đạt. Nếu nếp còn sượng, đậy đỗ lại và xử lý phần nếp trước.
Xới ra bát vừa ăn rồi mới thêm hành phi để giữ độ giòn. Nhà có người thích vị nhạt, người thích đậm có thể để muối vừng riêng. Phần chưa dùng nên chia và cất lạnh sớm, không giữ trên bàn chỉ vì xôi chưa có thịt.
