Một đĩa xôi gấc làm mâm cơm ngày sum họp có thêm sắc đỏ cam ấm áp. Món ăn nhìn cầu kỳ nhưng phần màu lại đến từ một nguyên liệu rất gần gũi: lớp màng đỏ bao quanh hạt gấc.

Khi tự nấu ở nhà, bạn có thể chọn vị ngọt nhẹ để ăn cùng giò hoặc thịt gà. Không cần cố làm màu đỏ thật đậm bằng cách thêm gấc liên tục; nhiều phần gấc ướt quá có thể khiến xôi bị bết.

Chuẩn bị gạo và phần gấc dùng được

  • 350 g gạo nếp trắng.
  • 200 g phần hạt gấc còn lớp màng đỏ, cân trước khi bỏ hạt đen.
  • 30 ml rượu gạo dùng nấu ăn; có thể bỏ nếu không muốn dùng rượu.
  • 10 ml dầu ăn và khoảng 1/2 thìa cà phê muối.
  • 10–15 g đường, tùy khẩu vị.
  • Bát lớn, muôi và nồi có xửng hấp.

Lượng này đủ một đĩa xôi dùng trong bữa có nhiều món. Chọn quả gấc chín có vỏ chuyển đỏ cam, hơi mềm khi ấn nhẹ, không dập hỏng. Nếu dùng phần gấc đông lạnh, rã đông trong ngăn mát theo hướng dẫn trên bao bì.

Lấy màu từ màng đỏ quanh hạt

Ngâm nếp khoảng 4 giờ rồi để ráo. Trong lúc đó, bổ gấc, lấy phần hạt phủ màng đỏ vào bát. Trộn với dầu, muối và rượu nếu dùng; dùng muôi miết để màng đỏ tách ra. Nhặt hết hạt đen, không đập vỡ hạt để trộn vào xôi.

Trộn phần màng đỏ với gạo cho đều. Tỷ lệ và các bước chính được điều chỉnh từ công thức xôi gấc của Delightful Plate. Phần gấc cân cả hạt khác với gấc xay đã lọc hạt; không thay cùng khối lượng một cách máy móc.

Đồ xôi, thêm đường khi hạt đã gần chín

Cho gạo vào xửng khi nước dưới nồi đã sôi. Dàn thoáng, đậy nắp và kiểm tra sau khoảng 20 phút. Khi hạt đã gần mềm, rắc đường, xới nhẹ rồi đồ thêm khoảng 5–10 phút đến khi chín đều. Nếu còn lõi cứng, tiếp tục hấp và nếm lại trước khi lấy ra.

Đường ở đây chỉ tạo vị ngọt nhẹ. Khi ăn với món mặn, có thể dùng mức thấp trước, nếm rồi mới quyết định thêm. Không cần cho nước cốt dừa nếu muốn giữ mùi gấc rõ hơn.

Xới ra đĩa hay ép khuôn đều được

Nếu muốn đĩa xôi có dáng tròn, dùng bát sạch, phết một lớp dầu thật mỏng rồi cho xôi nóng vào, ép vừa tay và úp ra đĩa. Ép quá mạnh dễ làm mất vẻ rõ hạt. Xới tự nhiên ra đĩa cũng đẹp, nhất là bữa cơm ít người.

Màu xôi có thể thay đổi theo quả gấc và lượng màng đỏ lấy được. Hạt chín mềm, vị vừa miệng và không có phần sượng mới là điều nên kiểm tra trước tiên.

Chỉ bày phần định ăn; phần còn lại xem hướng dẫn cất xôi sau nấu. Mâm cơm có nhiều món thường ăn lâu hơn, nên tách phần để dành ngay từ đầu sẽ thuận tiện hơn.